Leren · Eerste stappen · Les 2
Op maat tekenen met het kompas: een trap
Een trap met vier treden, getekend zonder één coördinaat op te zoeken: beweeg de muis in de richting, typ de maat, bevestig. Met een schuine leuning en een meting erbij.
Wat u leert
- Plaats lijn en de ketting van aangesloten lijnen
- de cyclus van het kompas: beweeg, typ, bevestig
- een negatieve maat voor links en onder, een uitdrukking als 4*180
- een absoluut punt met P, en Tab tussen X en Y
- Reset, Escape en ⌘Z uit elkaar houden, en meten
Duur: ongeveer 25 minuten.
Bestanden bij deze les
- les-02-trap.pnx
de opgave met maten, en een leeg model Oefening4 kB
Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).
Tekenen op maat is in PANORAMIX geen kwestie van coördinaten opzoeken. U beweegt de muis in de richting die u bedoelt, u typt de maat, en u bevestigt. Het kompas combineert die twee. In deze les tekent u er een trap mee: vier treden, een bordes en een leuning.

Voorbereiding
- Open les-02-trap.pnx met Bestand › Openen….
- Klik bovenaan op de werkruimte Twee aanzichten.
- Zet het linker tekengebied met de modelkeuze in de kopbalk op Opgave, en het rechter op Oefening.
- Klik één keer in het rechter tekenvlak, zodat u daar werkt.

Op een Belgisch of Frans toetsenbord staan de cijfers op Shift. Zet in dat geval Cijfers zonder Shift aan, het toetsje met een 1 rechtsboven in het venster: dan typt u de maten hieronder zonder Shift.
Het kompas in één minuut
Zodra een gereedschap om een punt vraagt, verschijnt het kompas op het laatste punt: een assenkruis met een rode X-as en een groene Y-as, en naast de muis een klein veldpaneel met de velden X en Y. Alles wat het kompas toont, is relatief aan het vorige punt.
Een lijn tekenen gaat altijd in drie handelingen:
- Beweeg de muis in de richting van het volgende punt. Komt ze dicht bij een as, dan klikt de aanwijzer erop vast en verschijnt een gestreepte indexlijn: de andere coördinaat is dan exact nul.
- Typ de maat. Ze komt in het veld met de focus — dat met de accentrand. De focus volgt uw beweging: beweegt u omhoog, dan heeft
Yhaar. - Bevestig met Enter. Het punt ligt er, exact.
Eén ding om te onthouden: een getypte maat neemt haar teken niet van de muis. 250 is altijd 250 naar rechts (of naar boven); naar links of naar onder typt u -250.

De trap
- Start Plaats lijn met Shift+L, of met het icoon van een schuine lijn in de werkbalk links. De statusbalk zegt Begin van de lijn.
- Het eerste punt komt op de oorsprong. Druk
P: in het veldpaneel verschijnt de rij Punt. Typ0,0en druk Enter. - Beweeg de muis recht naar boven, tot de indexlijn op de Y-as verschijnt. Typ
180en druk Enter. De eerste optrede staat er. - Beweeg naar rechts, typ
250, Enter. De eerste aantrede. - Herhaal: boven
180Enter, rechts250Enter, boven180Enter, rechts250Enter, boven180Enter. U staat nu op de hoogte van het bordes. - Beweeg naar rechts en typ
500, Enter: het bordes. - Beweeg naar beneden en typ
-4*180, Enter. Een veld rekent:-4*180is −720, vier optreden naar onder. - Beweeg naar links en typ
-1250, Enter. De lijn sluit op het beginpunt.
Na elke lijn begint Plaats lijn meteen een nieuwe, vanaf het eindpunt van de vorige. Die ketting maakt een reeks aangesloten lijnen snel. Om te stoppen klikt u met de rechtermuisknop — dat heet Reset:
- de eerste Reset laat de ketting los: Einde van de volgende lijn · Reset = ketting los wordt weer Begin van de lijn;
- de tweede Reset zet het gereedschap uit, en Selectie is weer actief.
Iets misgetypt?
Er zijn vier manieren om terug te gaan, en ze doen elk iets anders:
| Wat | Wat het doet |
|---|---|
| Backspace | wist een teken in het veld waarin u typt; een leeg veld volgt de muis weer |
| Escape | verwerpt wat u in het veld typte |
| Reset (rechtsklik) | neemt in het lopende gereedschap een stap terug: een punt, of de ketting |
| ⌘Z | neemt de laatste lijn terug die er al staat — elke lijn is een eigen stap |
Een commando zet u dus uit met Reset, niet met ⌘Z.
De leuning
De leuning loopt evenwijdig met de neuzen van de treden, 900 hoger. De neus van de eerste trede ligt op (0, 180), dus de leuning begint op (0, 1080). Ze loopt drie aantreden naar rechts (750) en drie optreden omhoog (540).
- Kies in de kopbalk met de laagknop de laag Leuning. Wat u nu tekent, komt op die laag, in haar kleur.
- Start Plaats lijn (Shift+L), druk
P, typ0,1080en Enter. - Beweeg de muis schuin naar rechtsboven, vooral naar rechts, zodat
Xde focus heeft. - Typ
750en druk Tab. Tab bevestigt het veldX— er komt een slotje bij — en zet de focus opY. - Typ
540en druk Enter. Beide velden liggen vast, dus het punt ook: de leuning staat er. - Twee keer Reset.
Wilt u het kompas in polaire stand zien, met een afstand en een hoek in plaats van X en Y, druk dan op de spatiebalk terwijl een gereedschap om een punt vraagt. Nog een spatie zet het terug.
Twee hulplijnen, met snappen
In de opgave lopen twee gestreepte lijnen van de neus van de eerste en de laatste trede naar de leuning. Die tekent u zonder één maat te typen, door te snappen: de muis klikt vast op een punt dat er al ligt.
- Kies in de kopbalk met de knop van de lijnstijl Kort gestreept.
- Start Plaats lijn en beweeg de muis over de neus van de eerste trede (0, 180). Bij het hoekpunt verschijnt een oranje vierkantje met Sleutelpunt ernaast: klik.
- Beweeg naar het begin van de leuning: weer een vierkantje. Klik. Reset om de ketting los te laten.
- Doe hetzelfde van de neus van de laatste trede (750, 720) naar het einde van de leuning. Twee keer Reset.
- Zet de lijnstijl in de kopbalk terug op Per laag.
Meten
- Start Meten (Shift+M) en zet Methode in de instellingenstrook boven het tekenvlak op Element.
- Klik op de leuning. De statusbalk geeft haar lengte, 924,18, en haar hoek, 35,75°: de helling van de trap.
- Reset.
Vergelijk uw oefening met de opgave links. Liggen alle lijnen op dezelfde plaats? Dan hebt u een trap van precies 1250 op 720 getekend, zonder één coördinaat op te zoeken.
Nog een keer, sneller
Probeer het opnieuw, met een andere trap: zes treden met een optrede van 175 en een aantrede van 260. Tik de totale hoogte als -6*175 en de totale lengte als -6*260. Een veld aanvaardt ook eenheden: 1.05m of 105cm wordt vanzelf 1050 millimeter.
Wat u nu kunt
- lijnen tekenen met Plaats lijn en de ketting loslaten met Reset;
- een maat typen in het kompas, negatief naar links of onder, ook als uitdrukking;
- een absoluut punt plaatsen met
P, en met Tab twee velden vastleggen; - snappen op een sleutelpunt;
- de laag en de lijnstijl kiezen in de kopbalk, en meten.
Alles over het kompas, ook vergrendelen met X en Y en de oorsprong verzetten met O, staat op Het kompas en snappen.