Leren · Tekenen in 2D · Les 3
Een huisje in vooraanzicht
De voorgevel van het huisje: muren, dak, schoorsteen, een deur en twee ramen, elk op een eigen laag, met een arcering in het dak en twee maten.
Wat u leert
- de actieve laag kiezen in de kopbalk
- Slimme lijn, Plaats rechthoek en Plaats cirkel met getypte punten
- snappen op het midden van een lijn
- kopiëren over een exacte afstand
- een arcering en de bematingsinstellingen van een plan
Duur: ongeveer 35 minuten.
Bestanden bij deze les
- les-03-gevel.pnx
de opgave met maten, de lagen klaar, en een leeg model Oefening5 kB
Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).
In deze les tekent u de voorgevel van het huisje dat in de volgende lessen een plattegrond, een 3D-model en een render wordt. U werkt met absolute coördinaten: de punten van een gevel staan meestal in een plan, en dan typt u ze gewoon in. Elk onderdeel komt op een eigen laag.

Voorbereiding
- Open les-03-gevel.pnx, kies de werkruimte Twee aanzichten, en zet links Opgave en rechts Oefening.
- Kijk in de kopbalk naar de laagknop: de knop met een kleurvakje en de naam van de actieve laag. Klik erop. Naast Standaard, Constructie, Maatvoering en Tekst staan er vier lagen klaar: Gevel, Ramen en deuren, Dak en Maaiveld, elk met een eigen kleur.
Een nieuw element komt altijd op de actieve laag, in de kleur van die laag. U kiest dus eerst de laag, dan tekent u.
Alle punten hieronder typt u met P: druk P terwijl een gereedschap om een punt vraagt, typ de coördinaat als x,y en druk Enter. Het punt komt precies daar, waar de muis ook staat.
De muren
De gevel is een vijfhoek: een rechthoek van 8000 op 2700 met een punt erop tot 6200.
- Kies de laag Gevel.
- Start Slimme lijn (Shift+S). Zet in de instellingenstrook boven het tekenvlak het vinkje Sluiten aan.
- Typ de vijf hoekpunten, elk met
P, de coördinaat en Enter:
| Punt | Coördinaat |
|---|---|
| 1 | 0,0 |
| 2 | 8000,0 |
| 3 | 8000,2700 |
| 4 | 4000,6200 |
| 5 | 0,2700 |
- Druk Shift+Enter (of klik Klaar in de strook). Met Sluiten aan wordt de reeks een gesloten vorm: het laatste punt wordt met het eerste verbonden.
Een slimme lijn is één element, geen vijf losse lijnen. Een klik erop selecteert de hele gevel.
Het dak en de schoorsteen
Het dak is een band van 30 cm dik die aan elke kant 40 cm over de muren uitsteekt.
- Kies de laag Dak. Start Slimme lijn, met Sluiten aan.
- Typ de zes hoekpunten en sluit met Shift+Enter:
| Punt | Coördinaat |
|---|---|
| 1 | -400,2350 |
| 2 | -400,2650 |
| 3 | 4000,6500 |
| 4 | 8400,2650 |
| 5 | 8400,2350 |
| 6 | 4000,6200 |
- De schoorsteen staat op het rechter dakvlak. Start opnieuw Slimme lijn met Sluiten, typ
5800,4925,5800,6700,6400,6700en6400,4400, en sluit. Het eerste en het laatste punt liggen op de bovenkant van het dak. - De kap: start Plaats rechthoek (Shift+R), typ
P5700,6700Enter. Het kompas staat nu op die hoek. Beweeg de muis naar rechtsboven, typ800, druk Tab, typ200en Enter.
Bij een rechthoek zegt het kompas de maat van de tweede hoek ten opzichte van de eerste: breedte in X, hoogte in Y.
De deur en de ramen
- Kies de laag Ramen en deuren.
- De deur: Plaats rechthoek,
P1000,0Enter, dan1000Tab2100Enter. - De klink: start Plaats cirkel (Shift+C), zet Methode op Middelpunt en straal en typ in het veld Straal
45, Enter. Met een vaste straal hangt de cirkel al aan de muis; typP1820,1050Enter. - Het eerste raam: Plaats rechthoek,
P3000,900Enter, dan1500Tab1200Enter. - De vensterbank: Plaats rechthoek,
P2900,800Enter, dan1700Tab100Enter.
De roeden, met snappen
De roeden lopen van het midden van een zijde naar het midden van de overkant. Die punten typt u niet: u snapt erop.
- Start Plaats lijn (Shift+L) en beweeg de muis over de onderzijde van het raam. Bij het midden verschijnt een oranje driehoekje met Midden ernaast. Klik.
- Beweeg naar het midden van de bovenzijde, tot het driehoekje verschijnt, en klik.
- Reset (rechtsklik) laat de ketting los. Teken op dezelfde manier de liggende roede, van het midden van de linkerzijde naar het midden van de rechterzijde.
- Twee keer Reset.
Snappen staat aan zolang de schakelaar Snappen in de kopbalk oranje oplicht. Het tandwiel ernaast opent het snapmenu, met de acht soorten. De volgende les gaat er dieper op in.
Het tweede raam: kopiëren
Het tweede raam is een kopie van het eerste, 2500 naar rechts.
- Druk Escape tot Selectie loopt. Sleep in het lege, links boven het raam, een kader naar rechts onder, zodat het raam, de twee roeden en de vensterbank er helemaal in liggen. Een kader van links naar rechts neemt wat er volledig in ligt.
- Start Kopiëren (Shift+K). De statusbalk vraagt een referentiepunt: snap op een hoek van het raam en klik.
- Beweeg de muis naar rechts, langs de X-as, typ
2500en Enter. De kopie staat er. - Reset. Klik in het lege om de selectie op te heffen.
Kopiëren blijft staan na de eerste kopie: elke volgende klik zet er nog een neer, met hetzelfde referentiepunt. Daarom sluit u af met Reset.
Het zolderraam
- Plaats cirkel, Straal
500,P4000,4300Enter. - Teken het kruis met Plaats lijn: snap op de kwadranten van de cirkel — het bovenste, onderste, linkse en rechtse punt. Een kwadrant is een sleutelpunt: het vierkantje.
Het maaiveld
- Kies de laag Maaiveld. Ze is groen en dikker.
- Plaats lijn,
P-1500,0Enter, beweeg naar rechts,11000Enter. Twee keer Reset.
Het dak arceren
- Start Arcering (Shift+J). Zet in de strook Soort op Enkel, Hoek op
0, Tussenafstand op120, Laag op Dak en Kleur op Per laag. - Klik ergens tussen de twee lijnen van het dak. Het gesloten gebied rond uw klik wordt gevuld met horizontale lijnen.

Een arcering gebruikt niet uw actieve laag en kleur: ze heeft er een eigen laag, kleur, dikte en stijl voor, in haar instellingen. Zo komt een arcering op haar eigen laag, wat u ook aan het tekenen bent.
Kijk naar de schoorsteen: ook zij is gearceerd. Haar onderkant valt precies op de rand van het dak, en dan vormen ze samen één gesloten gebied. Hier geeft dat vanzelf een gemetselde schoorsteen.
Bematen
Een maat in PANORAMIX is één element dat zijn getal zelf uitrekent. Hoe groot de tekst is, staat in de bematingsinstellingen van de tekening. De standaard is 2,5 mm, goed voor een werktuigkundig detail; voor een gevel van acht meter is dat onleesbaar klein.
- Kies Gereedschappen › Bematingsinstellingen…. Zet Teksthoogte op
250en Decimalen op0. Sluit het venster. - Kies de laag Maatvoering.
- Start Bemaat punten (in het menu Gereedschappen › Bemating). Zet in de strook Begin en Einde op Schuine streep.
- Snap op de linkerbenedenhoek van de gevel en klik, snap op de rechterbenedenhoek en klik, en klik dan een eind onder de gevel: daar komt de maatlijn. De maat zegt 8000.
- Zet Richting op Verticaal. Snap op de linkerbenedenhoek, dan op de nok — de top van het dak —, en klik links van de gevel. De maat zegt 6500.
- Reset.
Vergelijken
Leg uw oefening naast de opgave. Klopt een onderdeel niet, wijs het dan aan met Selectie en druk Delete, of neem de laatste stappen terug met ⌘Z, en teken het opnieuw.
Wat u nu kunt
- de actieve laag kiezen, en zien dat een element de kleur van zijn laag neemt;
- een gesloten vorm met Slimme lijn, punten met
P; - rechthoeken en cirkels met een getypte maat of een vaste straal;
- snappen op een midden en een kwadrant;
- een selectie kopiëren over een exacte afstand;
- arceren en bematen, met bematingsinstellingen die bij een plan passen.
De gereedschappen staan allemaal op De gereedschappen; lagen, kleuren en lijndiktes op Uw tekenwerk ordenen.