Leren · Tekenen in 2D · Les 4
Snappen en een polaire matrix: een flens
Een flens met een naaf en zes boutgaten op een steekcirkel. U snapt op middelpunten en kwadranten, zet de gaten rond met Matrix, en bemaat de diameters.
Wat u leert
- de acht snapsoorten en een eenmalige snap
- cirkels met een vaste straal
- Matrix, polair, rond een middelpunt
- hartlijnen op een eigen laag met een lijnstijl
- Bemaat diameter, met een eigen tekst
Duur: ongeveer 25 minuten.
Bestanden bij deze les
- les-04-flens.pnx
de opgave met maten, en een leeg model Oefening4 kB
Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).
Een flens is een schijf met een gat in het midden en een krans van boutgaten. Hij is getekend in vijf minuten, als u twee dingen kent: snappen, dat uw klik vastzet op een punt dat er al ligt, en Matrix, dat één boutgat rond een middelpunt herhaalt. In les 9 maakt u van deze tekening een lichaam in 3D.

Voorbereiding
Open les-04-flens.pnx, kies de werkruimte Twee aanzichten, en zet links Opgave en rechts Oefening. Het bestand heeft twee lagen klaarstaan: Contour (wit en dik, voor de zichtbare omtrek) en Hartlijnen (rood, in de lijnstijl streep-punt).
Snappen
Snappen laat een punt vastklikken op bestaande meetkunde. Een treffer ziet u meteen: het element licht op, het punt krijgt een oranje merkteken, en de naam van de soort staat naast de muis.
| Soort | Waarop het punt vastklikt | Merkteken |
|---|---|---|
| Sleutelpunt | eindpunten, hoekpunten, kwadranten | vierkant |
| Midden | het midden van een segment of een boog | driehoek |
| Middelpunt | het middelpunt van een cirkel, boog of ellips | cirkel |
| Snijpunt | het snijpunt van twee elementen | kruis |
| Dichtstbij | het dichtste punt op het element | zandloper |
| Loodrecht | loodrecht vanuit het vorige punt | hoekteken |
| Raaklijn | raaklijn vanuit het vorige punt aan een cirkel of boog | cirkel met raaklijn |
| Oorsprong | de oorsprong van een cel of van het model | ster |
Standaard staan Sleutelpunt, Midden, Middelpunt, Snijpunt en Oorsprong aan. Klik op het tandwiel in de kopbalk om ze te zien: wat aan staat, licht oranje op en heeft een vinkje. Liggen er twee kandidaten onder de muis, dan wint het snijpunt, dan het sleutelpunt, dan het midden, het middelpunt, en zo verder.

Hebt u één keer een soort nodig die niet aan staat, druk dan vlak voor de klik een letter: K sleutelpunt, N dichtstbij, C middelpunt, I snijpunt. Die geldt voor één punt.
De hartlijnen
- Kies in de kopbalk de laag Hartlijnen.
- Start Plaats lijn (Shift+L),
P-115,0Enter. Beweeg naar rechts, typ230, Enter. Reset laat de ketting los. P0,-115Enter. Beweeg omhoog, typ230, Enter. Twee keer Reset.
De lijnen zijn rood en streep-punt: dat hebben ze van hun laag, want de actieve kleur en stijl staan op Per laag.
De steekcirkel, de flens en de naaf
- Start Plaats cirkel (Shift+C). Zet Methode op Middelpunt en straal en typ
75in het veld Straal, Enter. - Beweeg de muis naar het kruispunt van de hartlijnen. Het kruisje met Snijpunt verschijnt: klik. De steekcirkel staat er, nog op de laag Hartlijnen.
- Kies de laag Contour. Zet de Straal op
100, snap opnieuw op het snijpunt van de hartlijnen en klik: de buitenrand van de flens. - Straal
30, en weer op het snijpunt: het asgat. - Reset.
Eén boutgat, en dan zes
- Plaats cirkel met Straal
7. Beweeg de muis naar rechts, naar de plaats waar de liggende hartlijn de steekcirkel snijdt: het kruisje verschijnt. Klik. Reset. - Start Matrix (Shift+T). Zet in de strook Type op Polair, Aantal op
6, Hoekstap op0(dat is: gelijk verdeeld over 360°) en Meedraaien aan. - Klik op het boutgat: het licht op. Op die plek liggen ook de hartlijn en de steekcirkel. Licht er een van die twee op, klik dan met de rechtermuisknop: Reset stelt de volgende treffer voor, en de statusbalk telt mee (Volgende treffer: 2 van 3).
- Staat het boutgat in het licht, klik dan nog eens om het te aanvaarden. De statusbalk vraagt nu het Middelpunt van de polaire matrix, en zes boutgaten hangen als spookbeeld aan de muis.
- Snap op het snijpunt van de hartlijnen en klik. De zes gaten staan er, in één stap: één ⌘Z neemt ze samen terug.
Bematen
- Kies Gereedschappen › Bematingsinstellingen…, zet Teksthoogte op
6en Decimalen op0. - Kies de laag Maatvoering.
- Start Bemaat diameter (Gereedschappen › Bemating). Klik op de buitenrand van de flens, en dan buiten de flens, schuin rechtsboven: daar komt de tekst, Ø200.
- Doe hetzelfde voor het asgat (Ø60) en de steekcirkel (Ø150).
- Voor de boutgaten zet u een eigen tekst: typ in het veld Tekst van de strook
6 x Ø14en zet Voorvoegsel op Geen. Klik op een boutgat en zet de tekst rechtsonder. (De Ø typt u op een Mac met Option+Shift+O. Laat u het veld leeg, dan schrijft de maat zelf Ø14.) - Maak het veld Tekst daarna weer leeg en zet Voorvoegsel terug op Standaard: die instellingen blijven staan voor de volgende maat.
Is de omtrek gesloten?
Een profiel voor 3D moet gesloten zijn. Dat ziet u zonder iets te tekenen. Eerst moeten de hartlijnen even weg: ze lopen dwars door het materiaal en snijden het, voor het gereedschap, in vier stukken.
- Zet de laag Hartlijnen onzichtbaar: klik in de outliner op het oog van die laag, of kies Element › Lagen… en klik daar op haar oog. Wat op een onzichtbare laag staat, doet nergens aan mee.
- Start Complexe vorm (Gereedschappen › Plaatsen).
- Beweeg de muis over het materiaal van de flens, tussen het asgat en de buitenrand, zonder te klikken. De vorm die er zou komen, licht op, en naast de muis staat 7 uitsparingen · 27664,86 mm²: het asgat en de zes boutgaten, en de oppervlakte van wat overblijft.
- Druk Escape. Er is niets getekend. Maak de laag Hartlijnen weer zichtbaar.
Probeer het ook eens mét de hartlijnen zichtbaar: dan licht er maar een kwart van de ring op.
Wat u nu kunt
- de acht snapsoorten herkennen aan hun merkteken, en ze aan- en uitzetten in het snapmenu;
- een eenmalige snap met
K,N,CofI; - met Reset kiezen tussen elementen die over elkaar liggen;
- een polaire matrix rond een gesnapt middelpunt;
- bematen met Bemaat diameter, met een eigen tekst.
Meer over snappen en de eenmalige snap staat op Het kompas en snappen; Matrix en de rest van de wijzigingsgereedschappen op De gereedschappen.