Naar de inhoud
Panoramix

Leren · Tekenen in 2D · Les 4

Snappen en een polaire matrix: een flens

Een flens met een naaf en zes boutgaten op een steekcirkel. U snapt op middelpunten en kwadranten, zet de gaten rond met Matrix, en bemaat de diameters.

Wat u leert

  • de acht snapsoorten en een eenmalige snap
  • cirkels met een vaste straal
  • Matrix, polair, rond een middelpunt
  • hartlijnen op een eigen laag met een lijnstijl
  • Bemaat diameter, met een eigen tekst

Duur: ongeveer 25 minuten.

Bestanden bij deze les

Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).

Een flens is een schijf met een gat in het midden en een krans van boutgaten. Hij is getekend in vijf minuten, als u twee dingen kent: snappen, dat uw klik vastzet op een punt dat er al ligt, en Matrix, dat één boutgat rond een middelpunt herhaalt. In les 9 maakt u van deze tekening een lichaam in 3D.

De opgave van les 4: een flens van Ø200 met een naaf van Ø60 en zes boutgaten van Ø14 op een steekcirkel van Ø150
De opgave: een flens van Ø200, een asgat van Ø60, en zes boutgaten van Ø14 op een steekcirkel van Ø150. De hartlijnen en de steekcirkel staan op een eigen laag, in streep-punt.

Voorbereiding

Open les-04-flens.pnx, kies de werkruimte Twee aanzichten, en zet links Opgave en rechts Oefening. Het bestand heeft twee lagen klaarstaan: Contour (wit en dik, voor de zichtbare omtrek) en Hartlijnen (rood, in de lijnstijl streep-punt).

Snappen

Snappen laat een punt vastklikken op bestaande meetkunde. Een treffer ziet u meteen: het element licht op, het punt krijgt een oranje merkteken, en de naam van de soort staat naast de muis.

SoortWaarop het punt vastkliktMerkteken
Sleutelpunteindpunten, hoekpunten, kwadrantenvierkant
Middenhet midden van een segment of een boogdriehoek
Middelpunthet middelpunt van een cirkel, boog of ellipscirkel
Snijpunthet snijpunt van twee elementenkruis
Dichtstbijhet dichtste punt op het elementzandloper
Loodrechtloodrecht vanuit het vorige punthoekteken
Raaklijnraaklijn vanuit het vorige punt aan een cirkel of boogcirkel met raaklijn
Oorsprongde oorsprong van een cel of van het modelster

Standaard staan Sleutelpunt, Midden, Middelpunt, Snijpunt en Oorsprong aan. Klik op het tandwiel in de kopbalk om ze te zien: wat aan staat, licht oranje op en heeft een vinkje. Liggen er twee kandidaten onder de muis, dan wint het snijpunt, dan het sleutelpunt, dan het midden, het middelpunt, en zo verder.

Het snapmenu onder het tandwiel in de kopbalk, met de acht snapsoorten
Het snapmenu. Elke soort draagt het merkteken dat u straks bij de muis ziet.

Hebt u één keer een soort nodig die niet aan staat, druk dan vlak voor de klik een letter: K sleutelpunt, N dichtstbij, C middelpunt, I snijpunt. Die geldt voor één punt.

De hartlijnen

  1. Kies in de kopbalk de laag Hartlijnen.
  2. Start Plaats lijn (Shift+L), P -115,0 Enter. Beweeg naar rechts, typ 230, Enter. Reset laat de ketting los.
  3. P 0,-115 Enter. Beweeg omhoog, typ 230, Enter. Twee keer Reset.

De lijnen zijn rood en streep-punt: dat hebben ze van hun laag, want de actieve kleur en stijl staan op Per laag.

De steekcirkel, de flens en de naaf

  1. Start Plaats cirkel (Shift+C). Zet Methode op Middelpunt en straal en typ 75 in het veld Straal, Enter.
  2. Beweeg de muis naar het kruispunt van de hartlijnen. Het kruisje met Snijpunt verschijnt: klik. De steekcirkel staat er, nog op de laag Hartlijnen.
  3. Kies de laag Contour. Zet de Straal op 100, snap opnieuw op het snijpunt van de hartlijnen en klik: de buitenrand van de flens.
  4. Straal 30, en weer op het snijpunt: het asgat.
  5. Reset.

Eén boutgat, en dan zes

  1. Plaats cirkel met Straal 7. Beweeg de muis naar rechts, naar de plaats waar de liggende hartlijn de steekcirkel snijdt: het kruisje verschijnt. Klik. Reset.
  2. Start Matrix (Shift+T). Zet in de strook Type op Polair, Aantal op 6, Hoekstap op 0 (dat is: gelijk verdeeld over 360°) en Meedraaien aan.
  3. Klik op het boutgat: het licht op. Op die plek liggen ook de hartlijn en de steekcirkel. Licht er een van die twee op, klik dan met de rechtermuisknop: Reset stelt de volgende treffer voor, en de statusbalk telt mee (Volgende treffer: 2 van 3).
  4. Staat het boutgat in het licht, klik dan nog eens om het te aanvaarden. De statusbalk vraagt nu het Middelpunt van de polaire matrix, en zes boutgaten hangen als spookbeeld aan de muis.
  5. Snap op het snijpunt van de hartlijnen en klik. De zes gaten staan er, in één stap: één ⌘Z neemt ze samen terug.

Bematen

  1. Kies Gereedschappen › Bematingsinstellingen…, zet Teksthoogte op 6 en Decimalen op 0.
  2. Kies de laag Maatvoering.
  3. Start Bemaat diameter (Gereedschappen › Bemating). Klik op de buitenrand van de flens, en dan buiten de flens, schuin rechtsboven: daar komt de tekst, Ø200.
  4. Doe hetzelfde voor het asgat (Ø60) en de steekcirkel (Ø150).
  5. Voor de boutgaten zet u een eigen tekst: typ in het veld Tekst van de strook 6 x Ø14 en zet Voorvoegsel op Geen. Klik op een boutgat en zet de tekst rechtsonder. (De Ø typt u op een Mac met Option+Shift+O. Laat u het veld leeg, dan schrijft de maat zelf Ø14.)
  6. Maak het veld Tekst daarna weer leeg en zet Voorvoegsel terug op Standaard: die instellingen blijven staan voor de volgende maat.

Is de omtrek gesloten?

Een profiel voor 3D moet gesloten zijn. Dat ziet u zonder iets te tekenen. Eerst moeten de hartlijnen even weg: ze lopen dwars door het materiaal en snijden het, voor het gereedschap, in vier stukken.

  1. Zet de laag Hartlijnen onzichtbaar: klik in de outliner op het oog van die laag, of kies Element › Lagen… en klik daar op haar oog. Wat op een onzichtbare laag staat, doet nergens aan mee.
  2. Start Complexe vorm (Gereedschappen › Plaatsen).
  3. Beweeg de muis over het materiaal van de flens, tussen het asgat en de buitenrand, zonder te klikken. De vorm die er zou komen, licht op, en naast de muis staat 7 uitsparingen · 27664,86 mm²: het asgat en de zes boutgaten, en de oppervlakte van wat overblijft.
  4. Druk Escape. Er is niets getekend. Maak de laag Hartlijnen weer zichtbaar.

Probeer het ook eens mét de hartlijnen zichtbaar: dan licht er maar een kwart van de ring op.

Wat u nu kunt

  • de acht snapsoorten herkennen aan hun merkteken, en ze aan- en uitzetten in het snapmenu;
  • een eenmalige snap met K, N, C of I;
  • met Reset kiezen tussen elementen die over elkaar liggen;
  • een polaire matrix rond een gesnapt middelpunt;
  • bematen met Bemaat diameter, met een eigen tekst.

Meer over snappen en de eenmalige snap staat op Het kompas en snappen; Matrix en de rest van de wijzigingsgereedschappen op De gereedschappen.