Leren · Tekenen in 2D · Les 5
Wijzigen: een ringsteeksleutel
Van twee cirkels, een lijn en een rechthoek naar één gesloten omtrek: spiegelen, trimmen, openbreken en afronden, met een zeskant als sleutelwijdte.
Wat u leert
- Spiegelen om een horizontale as, met een kopie
- Trimmen op een trim-element
- Openbreken, en waarom de volgorde van de punten telt
- Afronden tussen een lijn en een boog
- met Complexe vorm nagaan of een omtrek gesloten is
Duur: ongeveer 35 minuten.
Bestanden bij deze les
- les-05-sleutel.pnx
de opgave met maten, en een leeg model Oefening4 kB
Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).
Tekenen is maar de helft van het werk; de andere helft is wijzigen. In deze les begint u met twee cirkels, een lijn en een rechthoek die over elkaar heen liggen, en u maakt er één gesloten omtrek van: een ringsteeksleutel van 13. Onderweg gebruikt u vier wijzigingsgereedschappen, elk op het moment dat het nodig is.

Voorbereiding
Open les-05-sleutel.pnx, kies Twee aanzichten, en zet links Opgave en rechts Oefening. Kies in de kopbalk de laag Contour.
Twee gewoonten van de wijzigingsgereedschappen om vooraf te kennen:
- Een gereedschap blijft staan. Na een bewerking vraagt het meteen de volgende. U stopt met Reset (rechtsklik) of Escape.
- De statusbalk zegt wat er verwacht wordt. Kijk ernaar bij elke stap: Wijs het trim-element aan, Klik het deel aan dat weg moet, Tweede punt van het gat.
Alles wat over elkaar ligt
- De kop: Plaats cirkel (Shift+C), Straal
18,P0,0Enter. - De ring: Straal
15,P-150,0Enter. Reset. - De bovenkant van de steel: Plaats lijn (Shift+L),
P-150,7Enter, beweeg naar rechts,150Enter. Twee keer Reset. De lijn loopt van het middelpunt van de ring tot dat van de kop, 7 boven de hartlijn. - De bek: Plaats rechthoek (Shift+R),
P0;-6,5Enter, dan25Tab13Enter. Reset.
Bij P staat er een puntkomma tussen de twee coördinaten, omdat -6,5 zelf een komma heeft.
Spiegelen: de onderkant van de steel
- Start Spiegelen (Shift+I). Zet in de strook Spiegelas op Horizontaal en vink Kopie maken aan.
- Klik op de steellijn: ze wordt aangewezen.
- De statusbalk vraagt een punt op de spiegelas. Druk
P, typ0,0en Enter: de as loopt horizontaal door de oorsprong. Er staat een tweede lijn, 7 onder de hartlijn. - Reset.
Trimmen: de bek in de kop
Trimmen (Shift+Q) kort elementen af op een trim-element: eerst wijst u dat aan, dan klikt u op het deel dat weg moet. Het trim-element blijft vast, zodat u er een hele reeks op afkort.
- Start Trimmen en zet Methode op Trimmen.
- Klik op de cirkel van de kop: dat is het trim-element.
- Klik op het stuk van de rechthoek dat buiten de kop steekt, rechts. Het verdwijnt: de bek is nu open aan de rechterkant.
- Reset laat het trim-element los. Klik nu op de bek (wat er van de rechthoek over is): die wordt het trim-element.
- Klik op het stukje cirkel tussen de twee kaken van de bek. Het verdwijnt.
- Reset.
Trimmen: de steel in de koppen
De twee steellijnen lopen nog tot in de middelpunten. Ze moeten stoppen waar ze de koppen raken.
- Trimmen: klik op de kop als trim-element. Klik op de bovenste steellijn binnen de kop, en op de onderste binnen de kop. Reset.
- Klik op de ring als trim-element. Klik op beide steellijnen binnen de ring. Twee keer Reset.
Waar u klikt, bepaalt welk stuk weggaat. Dat is de hele regel van Trimmen.
Openbreken: de koppen open
De koppen zijn nog gesloten waar de steel aansluit. Openbreken (Shift+B) haalt een stuk uit een element: u wijst het aan, en geeft het eerste en het tweede punt van het gat. Het stuk dat weggaat, licht rood op vóór u klikt.
- Start Openbreken. Klik op de kop, aan de linkerkant.
- Het eerste punt van het gat: snap op het eindpunt van de bovenste steellijn (het vierkantje) en klik.
- Het tweede punt: snap op het eindpunt van de onderste steellijn en klik. Het stukje boog tussen de twee lijnen is weg.
- Klik nu op de ring, aan de rechterkant. Snap eerst op het eindpunt van de onderste steellijn en klik, dan op dat van de bovenste.
Waarom die volgorde bij de ring? Bij een volle cirkel loopt het gat van het eerste naar het tweede punt tegen de klok in. Van onder naar boven tegen de klok in is het korte stuk aan de rechterkant; andersom zou u bijna de hele ring weghalen. De kop was al een boog, nadat u er de bek uit trimde, en bij een boog gaat altijd het stuk tussen de twee punten weg. Kiest u toch verkeerd: ⌘Z.
Afronden: de overgangen
- Start Afronden (Shift+F). Zet Straal op
4en Inkorten op Beide. - Klik op de bovenste steellijn, dicht bij de kop. Klik dan op de kop, dicht bij de steel. Er komt een rakende boog, en beide elementen worden ingekort tot waar die boog begint.
- Doe hetzelfde voor de onderste steellijn en de kop, en voor de twee steellijnen en de ring.
- Reset.
Bij een lijn en een boog zegt de plaats van uw klik welke afronding bedoeld is. Klik dus telkens op het deel dat blijft, dicht bij de hoek.
De zeskant
- Start Plaats veelhoek (Gereedschappen › Plaatsen). Zet Zijden op
6en Methode op Omgeschreven (zijde). - Het middelpunt:
P-150,0Enter. - Het tweede punt is het midden van een zijde. Een sleutel van 13 heeft 13 tussen de platte kanten, dus het midden van een zijde ligt 6,5 van het middelpunt:
P-143,5;0Enter. - Reset.
Is de omtrek gesloten?
- Start Complexe vorm (Gereedschappen › Plaatsen) en beweeg de muis over de steel, zonder te klikken.
- Lukt het, dan licht de hele sleutel op, en naast de muis staat 1 uitsparing · 3005,35 mm²: de zeskant, en de oppervlakte van het staal.
- Licht er maar een stuk op, of niets, dan sluit de omtrek ergens niet. Zoom in op de overgangen: daar zit het gat. Escape.
Wilt u de oppervlakte ook als element, klik dan wél: de complexe vorm komt als één element over uw omtrek. Met Meten (Shift+M), methode Element, leest u er daarna de oppervlakte en de omtrek van af.
Wat u nu kunt
- Spiegelen met een kopie, om een horizontale as;
- Trimmen: eerst het trim-element, dan het deel dat weg moet;
- Openbreken, en de regel tegen de klok in bij een volle cirkel;
- Afronden tussen een lijn en een boog;
- een regelmatige veelhoek, omgeschreven;
- nagaan of een omtrek gesloten is.
Alle wijzigingsgereedschappen, met de stappen die ze vragen, staan op De gereedschappen.