Naar de inhoud
Panoramix

Leren · Eerste stappen · Les 1

Rondleiding door de studio

Open het huisje waar deze lessen naartoe werken, en leer de studio kennen: werkruimtes, gebieden splitsen en van type wisselen, de outliner, een 3D-aanzicht en het rekenblad.

Wat u leert

  • een bestand openen en een eigen kopie bewaren
  • van werkruimte wisselen en een gebied splitsen
  • een gebied een ander type geven: tekening, 3D ontwerpen, outliner, rekenblad
  • rondkijken: zoomen, pannen en draaien
  • een eigen werkruimte maken

Duur: ongeveer 20 minuten.

Bestanden bij deze les

  • les-01-huisje.pnx
    het hele huisje: gevel, plattegrond, 3D-model, werktekening en een rekenblad
    18 kB

Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).

In deze eerste les tekent u nog niets. U opent het huisje waar de lessen naartoe werken, en u leert de studio kennen waarin u straks tekent: een venster dat u zelf in gebieden verdeelt, en dat u per taak anders inricht.

Het venster van PANORAMIX met vier gebieden: de gevel van het huisje, het huisje in 3D, de outliner en een rekenblad
Het bestand van deze les in een venster met vier gebieden. Linksboven de gevel, linksonder hetzelfde huisje in 3D, rechtsboven de opbouw van het bestand in de outliner, rechtsonder de oppervlakten van de kamers in een rekenblad. Aan het einde van deze les richt u zo'n venster zelf in.

Het bestand openen

  1. Download les-01-huisje.pnx (bovenaan deze pagina) en bewaar het in een map naar keuze.
  2. Start PANORAMIX en kies Bestand › Openen… (⌘O). Het filter PANORAMIX-tekening (.pnx) staat klaar. Kies het bestand en klik Openen.
  3. De statusbalk onderaan zegt wat er binnenkwam: Geopend: les-01-huisje (6 modellen, 91 elementen).

Rechtsboven in het venster staat nu de naam van het bestand, met daarnaast een groene pil: Automatisch opslaan aan. Na uw eerste wijziging zegt ze Opgeslagen en het uur. Die pil is belangrijk om te begrijpen. PANORAMIX heeft geen knop Opslaan: 0,6 seconde na elke wijziging schrijft het het hele bestand opnieuw weg.

Wilt u het bestand straks nog eens onaangeroerd openen, kies dan nu Bestand › Opslaan als… (⇧⌘S) en geef het een andere naam, bijvoorbeeld mijn-huisje.pnx. U werkt dan verder in de kopie; het origineel blijft zoals het was.

Wat er in het bestand zit

Eén .pnx-bestand kan veel bevatten. Dit bestand heeft:

OnderdeelNaamWat het is
modelGevelde voorgevel van het huisje (les 3)
modelPlattegrondde plattegrond, ingericht met meubels (les 6 en 7)
modelDeur 100, Deur 90, Raam 150drie kleine modellen die als cel in de plattegrond staan
modelWerktekeninghet 3D-model in vier zichten, met maten (les 13)
3D modelHuisjehet huisje in 3D (les 12)
werkboekOppervlakteneen rekenblad met de oppervlakte van de kamers

Een model is een vlakke tekening. Een 3D model is een ruimte in drie dimensies. Lagen, kleuren en de eenheid (hier millimeter) delen ze allemaal: ze horen bij het bestand, niet bij één model.

Rondkijken in een tekengebied

Een gebied dat een tekening toont, heet een tekengebied. Bovenaan heeft het een kopbalk, links een smalle werkbalk met gereedschappen, en de rest is het tekenvlak.

De vier delen van een tekengebied Tekening Samentekening 309 elementen ⋯ Methode Middelpunt Straal Plan · 1 px = 0,25 mm Typekeuze: wat dit gebied toont Werkbalk met de lades Gereedschappen van deze lade Weergave, snappen, actieve eigenschappen Instellingen van het lopende gereedschap Model en schaal
De vier delen van een tekengebied: kopbalk, werkbalk, instellingenstrook en tekenvlak.
  1. Kijk in de kopbalk naar de modelkeuze: een knop met de naam Gevel. Klik erop en kies Plattegrond. Het tekengebied toont nu de plattegrond.
  2. Draai aan het wiel van de muis: u zoomt rond de plaats van de muis.
  3. Hou de middelste muisknop ingedrukt en sleep: het beeld schuift mee.
  4. Klik in de kopbalk op Alles in beeld, of druk op F met de muis boven het tekenvlak: de hele plattegrond staat weer in beeld.
  5. Beweeg de muis over de tekening en kijk naar de statusbalk onderaan: daar staan de coördinaten van de muis in millimeter, X en Y.

De kopbalk draagt rechts ook de vier actieve eigenschappen: de laag, de kleur, de lijndikte en de lijnstijl waarmee een nieuw element getekend wordt. Les 3 gebruikt ze.

Werkruimtes

Bovenaan het venster, naast de menu's, staan tabs. Elke tab is een werkruimte: een bewaarde indeling van het venster. Bij een eerste start zijn het er zes: Tekenen, Twee aanzichten, Gekoppelde gegevens, Rekenen, Leren en Opbouw.

De werkruimtetabs in de bovenbalk, met de plusknop erachter
De werkruimtetabs met de +-knop. Wisselen van tab is wisselen van werkindeling, niet van tekening.
  1. Klik op de tab Twee aanzichten. U ziet twee tekengebieden naast elkaar.
  2. Zet het linker gebied op Gevel en het rechter op Plattegrond, met de modelkeuze van elk gebied.
  3. Klik op de tab Opbouw. Links staat nu de outliner: de opbouw van het bestand als boom.
  4. Klik op de pijltjes in de boom en open Modellen. Achter elke naam staat in het grijs wat erin zit: hoeveel elementen, van welke soort.
  5. Dubbelklik op het model Werktekening. Het tekengebied naast de outliner toont het nu.

Staan er bij u andere tabs, omdat u de indeling al aangepast hebt, dan is dat geen probleem: de rest van deze les maakt de indeling zelf.

Een gebied splitsen

Een werkruimte bestaat uit gebieden: rechthoeken die samen het hele venster vullen. U splitst er een, u versleept de lijn ertussen, en u voegt ze weer samen. Er schuift nooit iets over iets anders heen.

Een gebied splitsen en weer samenvoegen: rechtsklik op de scheidingslijn Tekening één gebied splitsen Tekening Outliner Horizontaal splitsen Verticaal splitsen Samenvoegen met… rechtsklik en verder Tekening Outliner Rekenblad zo diep als u wilt Elk gebied kiest linksboven zelf wat het toont
Van één gebied naar twee: rechtsklik op de scheidingslijn, of gebruik het gebiedsmenu ⋯ rechts in de kopbalk.
  1. Klik op de tab Tekenen. Er is één tekengebied.
  2. Klik rechts in de kopbalk op de knop ⋯ (het gebiedsmenu) en kies Splits verticaal (links/rechts). U hebt nu twee gebieden, die allebei hetzelfde tonen.
  3. Sleep de scheidingslijn tussen de twee een stukje naar links. Een dubbelklik op de lijn zet ze terug op het midden.
  4. Kies in het rechter gebied opnieuw het gebiedsmenu, en nu Splits horizontaal (boven/onder). U hebt drie gebieden.

Horizontaal splitsen maakt een horizontale scheidingslijn, en dus een gebied boven en een gebied onder. Het menu schrijft het er telkens bij.

Een gebied van type wisselen

Wat een gebied toont, kiest u met de typekeuze: de knop helemaal links in de kopbalk, met het icoon van het huidige type.

  1. Klik in het gebied rechtsboven op de typekeuze en kies Tekenen › 3D ontwerpen. Het gebied wordt een ruimtegebied.
  2. Kies in zijn kopbalk het 3D model Huisje. Kies met de aanzichtknop (het camera-icoon) Isometrisch, en kies met de weergaveknop ernaast Gevuld met zichtbare randen: de muren worden vlakken in hun kleur.
  3. Hou de middelste muisknop ingedrukt en sleep: het huisje draait. Met Shift erbij schuift het beeld. Het wiel zoomt.
  4. Zet het gebied rechtsonder met de typekeuze op Tekenen › Rekenblad, en kies in zijn kopbalk het werkboek Oppervlakten.
  5. Klik op de cel B2 (de breedte van de woonkamer, 4,65), typ 5 en druk Enter. De oppervlakte in D2 rekent mee, en het totaal in D4 ook. Zet het terug met ⌘Z, met de muis boven het rekenblad: elk werkboek heeft zijn eigen geschiedenis.

Let op het verschil met een tekengebied: in een ruimtegebied draait de middenknop het beeld, en verschuift Shift erbij. In een tekening verschuift de middenknop. De statusbalk zegt het telkens, zolang de muis boven het gebied staat.

In een ruimtegebied is de letter F een bevel van het kompas, geen Alles in beeld. Gebruik daar de knop in de kopbalk.

Maximaliseren en terug

Wilt u even één gebied groot zien, zonder de indeling kwijt te raken?

  1. Beweeg de muis over het 3D-gebied en druk Ctrl+spatie, of dubbelklik op zijn kopbalk. Het gebied vult het venster.
  2. Nog eens Ctrl+spatie, of nog eens dubbelklikken: alles staat terug.

Uw eigen werkruimte

  1. Klik op de + achter de tabs. Geef de werkruimte een naam, bijvoorbeeld Mijn bureau.
  2. Maak er vier gebieden van, zoals in het beeld bovenaan deze les: een tekening, een 3D-aanzicht, de outliner en een rekenblad.
  3. Klik op een andere tab en weer terug. Uw indeling staat er nog, tot en met welk model elk gebied toont en hoe ver het ingezoomd is.

Rechtsklik op een tab geeft Hernoemen…, Dupliceren, Standaardindeling herstellen en Werkruimte verwijderen.

De indeling wordt in het tekeningbestand bewaard. Opent u het bestand morgen opnieuw, ook op een andere computer, dan staat alles zoals u het achterliet.

Wat u nu kunt

  • een bestand openen, en een kopie bewaren met Opslaan als…;
  • rondkijken: zoomen met het wiel, verschuiven met de middenknop, Alles in beeld;
  • van werkruimte wisselen, een gebied splitsen en het een ander type geven;
  • een 3D model draaien in een ruimtegebied;
  • een eigen werkruimte maken.

Meer over de opbouw van het venster staat op de hulppagina De studio, en elk gebiedtype afzonderlijk op De panelen. In de volgende les tekent u uw eerste lijnen.