Naar de inhoud
Panoramix

Leren · Ontwerpen in 3D · Les 10

Omwentelen: een schaakpion

Een halve doorsnede in het vooraanzicht, met rechte stukken en bogen, die om haar eigen rand gewenteld wordt tot een exacte pion.

Wat u leert

  • het werkvlak in het vooraanzicht leggen
  • punten in de ruimte typen met drie coördinaten
  • Slimme lijn met rechte segmenten en bogen
  • Omwentelen om een zijde van de vorm
  • de inhoud van een lichaam meten

Duur: ongeveer 25 minuten.

Bestanden bij deze les

  • les-10-pion.pnx
    de doorsnede met genummerde punten, het voorbeeld, en een leeg 3D model Oefening
    5 kB

Of alle lessen samen: PANORAMIX-lessen.zip (116 kB).

Een vaas, een as, een wiel, een schaakstuk: alles wat rond is, maakt u door een halve doorsnede om een as te wentelen. In deze les tekent u de doorsnede van een pion in het vooraanzicht, met rechte stukken en bogen, en wentelt u ze om haar eigen rand.

Links de halve doorsnede van de pion met genummerde punten, rechts de pion als lichaam, gevuld en in perspectief
Links de doorsnede in het model Doorsnede, met de punten genummerd; rechts de pion in het 3D model Voorbeeld. De bol bovenaan is een echte bol, de stam een echte kegel.

Voorbereiding

Open les-10-pion.pnx. Het model Doorsnede toont de halve doorsnede in het vlak, met de punten die u straks typt. Het 3D model Voorbeeld is het resultaat; Oefening is leeg.

  1. Splits het tekengebied verticaal (gebiedsmenu ⋯). Laat links Doorsnede staan.
  2. Zet het rechter gebied op Tekenen › 3D ontwerpen en kies het 3D model Oefening.
  3. Kies in de kopbalk de laag Pion.

Het werkvlak in het vooraanzicht

In een 3D model komen uw punten in het werkvlak terecht: de muis wijst een kijklijn aan, en die wordt met het werkvlak gesneden. Een nieuw 3D model begint op het grondvlak. De doorsnede van een pion staat rechtop, dus legt u het werkvlak eerst in het vooraanzicht.

  1. Start Slimme lijn (Shift+S). Vink Sluiten aan, en zet Segment op Lijn.
  2. Druk F (met de muis boven het 3D-gebied). Het werkvlak kantelt naar het vooraanzicht, en het label naast de werkvlakknop zegt voor. Het raster staat nu rechtop.
  3. Kies met de aanzichtknop Voor: u kijkt recht op het vlak waarin u tekent.

De doorsnede

De punten liggen in het vlak y = 0: x is de afstand tot de as, z de hoogte. U typt ze met P en drie coördinaten, gescheiden door een puntkomma, want er staan decimale komma's in. Een punt met drie coördinaten is een punt in de ruimte, waar het werkvlak ook ligt.

PuntSegmentTyp
1—P 0;0;0 Enter
2lijnP 16;0;0 Enter
3lijnP 16;0;4 Enter
3a en 4boogdruk ~ (Segment wordt Boog), dan P 14,5;0;6,2 Enter en P 11;0;7,5 Enter
5lijndruk ~ (Segment wordt Lijn), dan P 8;0;9 Enter
6lijnP 5;0;26 Enter
7lijnP 9;0;27 Enter
8lijnP 9;0;29 Enter
9lijnP 5;0;30 Enter
10lijnP 4,5;0;32 Enter
10a en 11boog~, dan P 7,5;0;38 Enter en P 0;0;45,5 Enter

Sluit af met Shift+Enter. Met Sluiten aan komt er een rechte zijde terug van punt 11 naar punt 1: langs de as.

Een boog vraagt twee punten: een tussenpunt op de boog, en het eindpunt. De boog bovenaan, van punt 10 over 10a naar 11, is een halve cirkel met het middelpunt op de as, op hoogte 38, en een straal van 7,5. Gewenteld wordt dat een bol.

De toets ~ schakelt de eerste instelling van het lopende gereedschap door, zonder dat de muis het tekenvlak verlaat. Bij een slimme lijn is dat Segment.

Omwentelen

  1. Start Omwentelen: het tweede icoon van de groep 3D modelleren in de werkbalk.
  2. Zet As op Een lijn of zijde aanwijzen, maak het veld Hoek leeg en laat Uitsparingen aan.
  3. Klik op de doorsnede: ze licht op.
  4. Klik op haar rechte zijde langs de as, tussen punt 11 en punt 1. De voorvertoning toont de volle omwenteling.
  5. Het kompas vraagt nu de hoek. Klik vlak bij de doorsnede: dat is een volle omwenteling. (Of typ 360 en Enter. Een getypte 270 laat een kwart open, om binnenin te kijken.)
  6. Zet de weergave op Gevuld met zichtbare randen, het aanzicht op Isometrisch, en de projectie op perspectief.

Staat in Hoek al 360, dan maakt de klik op de as meteen het lichaam: de klik kiest dan alleen de draaizin.

Een omgewenteld lichaam is exact: de bol is een bol en de stam een kegel, hoe ver u ook inzoomt. Het kompas snapt er ook op de polen van de bol en de top van een kegel.

Meten

Start Meten, Methode Element, en klik op de pion. De inhoud is 11001,82 mm³, zo'n 11 cm³. Dat getal is exact: PANORAMIX rekent het uit de doorsnede, niet uit driehoekjes.

Zelf verder

  • Wentel dezelfde doorsnede over 270: een pion met een kwart weggesneden, zoals in een catalogus.
  • Teken een kleinere cirkel binnen de doorsnede, onderaan in de voet, en wentel opnieuw: met Uitsparingen aan wordt die cirkel een ringvormige holte binnenin, die u alleen in een snede ziet.
  • Ontwerp een toren: een voet zoals de pion, een rechte stam, en bovenaan een rechthoekige kroon. Gaten in de kroon snijdt u later uit, met de technieken van les 11.

Wat u nu kunt

  • het werkvlak in het vooraanzicht leggen met F;
  • een punt in de ruimte typen met drie coördinaten;
  • een slimme lijn tekenen met rechte stukken en bogen, en ~ om te wisselen;
  • een vorm omwentelen om haar eigen rand, over 360° of minder;
  • de exacte inhoud van een lichaam meten.

Alles over omwentelen, ook boringen en groeven, staat op De gereedschappen; het werkvlak op De panelen.